Press Medya

Güzel zamanlarda ve dünya-ekonomisi üretilen artı-deÄŸer bakımından büyürken, sınıf mücadelesi suskunlaşır. Asla kaybolmaz fakat iÅŸsizlik düÅŸük seviyedeyken ve alt tabakanın gerçek geliri ufak meblaÄŸlarda bile olsa yükselirken, sosyal taviz günün geçerli akçesidir.

Fakat dünya-ekonomisi durgunlaÅŸtığı ve iÅŸsizlik ciddi ÅŸekilde arttığı zaman toplam pasta küçülmüÅŸ demektir. O noktada soru, ülkeler içinde ve ülkeler arasında bu küçülmenin külfetini kimin taşıyacağı haline gelir. Sınıf mücadelesi ÅŸiddetlenir ve er ya da geç caddelerde aleni yüzleÅŸmeye neden olur. 1970'lerden ve çarpıcı ÅŸekilde 2007'den beri dünya-sistemi içinde olagelen ÅŸey de budur. Bu zamana kadar en üst tabaka (yüzde 1) kendi paylarına sıkıcı tutundular ve hatta bunu artırdılar. Bunun anlamı ise kalan yüzde 99'unun payının azaldığıdır.

Paylaşımlar üzerine temel mücadele, küresel bütçedeki 2 baÅŸlık etrafında döner: vergiler (ne kadar ve kime olacağı) ve nüfusun esas kısmının güvenlik ağı (eÄŸitim, saÄŸlık üzerine harcamalar ve ömür boyu gelir garantileri). Bu mücadelenin yaÅŸanmadığı hiçbir ülke yoktur. Ancak dünya-ekonomisindeki yerleri, iç demografileri, siyasi tarihleri nedeniyle bazı ülkelerde diÄŸerlerinden çok daha ÅŸiddetli ortaya çıkar.

Bir siyasi sınıf mücadelesi, herkesin bunu siyasi olarak nasıl ele aldığı sorusunu doÄŸurur. Erk grupları, halk ayaklanmalarını, birçoÄŸunun yaptığı gibi, ÅŸiddetle bastırabilir. Ya da eÄŸer ayaklanma bastırma mekanizmaları için çok güçlüyse, onlara katılır gibi görünerek göstericileri asimile etmeye ve gerçek deÄŸiÅŸimi sınırlandırmaya çalışabilirler.

Göstericiler de bir dilemmayla yüzleÅŸir. Göstericilerin baÅŸlangıcına her zaman nispeten daha küçük cesur küçük bir grup yer alır. EÄŸer erk gruplarını etkilemek istiyorlarsa daha geniÅŸ (ve siyasi olarak çok daha ürkek) bir grubu kendilerine dâhil olmaları için ikna etmek zorundadırlar. Bu kolay deÄŸildir ancak mümkündür. Bu 2011 Tahrir Meydanı'nda Mısır'da yaÅŸandı. BirleÅŸik Devletler ve Kanada'daki Ä°ÅŸgal hareketinde de meydana geldi. Son seçimlerde Yunanistan'da da oldu. Åžili'de de meydana geldi ve ÅŸu an uzun-süren öÄŸrenci grevlerinde yaÅŸanıyor Åžimdilerde Quebec'te olaÄŸanüstü bir ÅŸekilde meydana geliyor.
Ancak olduÄŸu zaman sonra ne olur? BaÅŸlangıçtaki dar talepleri, sosyal düzeni yeniden inÅŸa edecek daha kapsamlı ve kökten taleplere geniÅŸletmek isteyen bazı göstericiler bulunur. Ve erk gruplarıyla oturup konuÅŸan ve tavizleri müzakere eden baÅŸkaları da vardır ki her zaman olur.

Erk grupları bastırdığında, sıklıkla protesto alevini havalandırıp körükler. Fakat baskı genelde iÅŸe yarar. Yaramadığında ve erk grupları taviz verip asimile ettiklerinde, genelde göstericilerin beklentilerini deÄŸiÅŸtirmeyi baÅŸarırlar. Mısır'da yaÅŸanan bunun gibidir. Son seçimler iki aday arasındaki ikinci raunt yarışına dönüÅŸtü. Bunlardan biri Devrik baÅŸkan Hüsnü Mübarek'in son baÅŸbakanı, diÄŸeri de asli amacı Mısır kanununa Tahrir Meydanı'ndakilerin taleplerini deÄŸil de Åžeriat'ı dâhil etmek olan Ä°hvan'ın lideridir. Sonuçlar ilk rauntta bu ikisine de oy vermemiÅŸ yüzde 50'lik çoÄŸunluk için acımasızdır. Bu mutsuz durum, Tahrir Meydanı destekçisi seçmenlerin farklı arkaplanlara sahip iki aday arasında bölmesinden kaynaklandı

Bunu nasıl deÄŸerlendirmeliyiz? Protestoların coÄŸrafyası hızla ve sürekli deÄŸiÅŸiyor gibi görünüyor. Bir yerde ortaya çıkıyor. Ardından ya bastırılıyor ya asimile ediliyor ya da sönüyor. Bu olduÄŸunda da baÅŸka bir yerde ortaya çıkıyor ve aynı ÅŸekilde bastırılıp, asimile edilip ya da söndürülüyor. Ve sanki dünya genelinde bastırılamazmış gibi ardından üçüncü bir yerde baÅŸlıyor.
Aslında basit bir nedenden dolayı bu bastırılamaz. Dünya gelir daralması gerçek ve kaybolacak gibi de görünmüyor. Uzmanlarımız ve siyasilerimiz yeni bir bereket döneminin ufukta olduÄŸuna dair bize ne kadar güvence verseler de kapitalist dünya-ekonomisinin yapısal krizi, ekonomik darboÄŸazların standart çözümlerini uygulanamaz kılıyor.

Kaotik dünya hali içinde yaşıyoruz. Her ÅŸeydeki dalgalanmalar büyük ve hızlı. Aynı ÅŸekilde bu sosyal protestolar için de geçerli. Protestoların coÄŸrafyasının sürekli deÄŸiÅŸimi olarak gördüÄŸümüz de budur. Dün Tahrir Meydanı'ydı, bugün Montreal'de tencere ve tavalarla izinsiz gösterilerde, yarın da (muhtemelen sürpriz) baÅŸka bir yerde olacak.

Bu makale OÄŸuz Eser tarafından Timeturk.Com için tercüme edilmiÅŸtir.