BBC/Güney Yıldız

Bağdat'ın ardından Erbil'i ziyarette ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, "Birlik içinde bir Irak daha güçlü bir Irak'tır"; "IŞİD'e karşı siyasi çözüm gerekli, askeri seçenek yeterli değil", "Krizi siyasi birliğini sağlayan bir Irak çözebilir" demişti.

Kerry'nin açıklamalarını değerlendiren Bayan Rahman "Irak'taki krizin sonucunun ne olacağını şu an öngöremiyoruz. Ancak Başbakan Nuri el-Maliki yönetimi altındaki sekiz yılda uygulanan politikaların yanlış olduğu ispatlandı. Irak'ın yeni bir siyasi çerçeveye ihtiyacı var" diyor.

BBC'nin Genel Merkezi'nde konuştuğumuz Rahman, ülkedeki krizin yalnızca Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) saldırılarıyla ilgili olmadığını, Irak'taki Sünni Arap toplumun meşru sorunları olduğunu ve bu sorunlara kulak verilmesi gerektiğini de belirtti.

Kerry de dahil olmak üzere ABD'li yetkililer, Iraklı Kürtlerden birleştirici bir merkezi hükümet kurulmasına destek olmalarını beklediklerini söylüyor.

Rahman ise "Kürtler, Irak'ın birliğine destek vermeleri sonucunda ne olacağını bilmek istiyor.

Geçmiş on yılda yaptığımız gibi başarısızlığa uğrayacak bir siyasi projenin parçası olmak istemiyoruz" diyor.

'Irak ordusu dağılıyor, kimi destekleyeceğiz?'

Kürtler, Musul'un Sünni isyancıların elinden alınması konusunda 2005 yılında Irak hükümetine askeri destek vermişlerdi.

Rahman, benzer bir yardımın bu kez de yapılıp yapılmayacağı konusunda ise, "Desteği kime vereceğiz? Irak ordusu düzensizlik içinde. Tek bir mezhebin kontrolü altında olan bir orduya destek vermeyiz. Gerçek bir Irak ordusu olsaydı desteklerdik" dedi.

Rahman ayrıca, "Irak hükümetini IŞİD'in ilerlemesi konusunda geçmiş aylarda defalarca uyarmıştık. Bize 'Siz karışmayın, her şey yolunda.' denmişti. Harekete geçmek için oldukça gecikilmiş şu durumda çatışmaya dahil olmak bizim için oldukça zor" şeklinde konuştu.

'Kendimizi savunacağız ancak IŞİD'e saldırıya geçmeyeceğiz'

Birçok uluslararası gözlemci IŞİD saldırısıyla başlayan sürecin büyük kazananı olarak Irak Kürtlerini görüyor. Sıklıkla sorulan soru ise, Kürt askeri güçlerinin IŞİD'le büyük çatışmalara girip girmeyeceği.

Rahman, "Peşmergenin kısa vadedeki amacı, hangi dini ya da etnik kimliğe sahip olurlarsa olsunlar Kürdistanlıların güvenliğini sağlamak. IŞİD'le bazı çatışmalara girdik ancak biz saldırıya geçmeyeceğiz."

Kerkük başta olmak üzere Kürdistan bölgesinin dışında kalan birçok tartışmalı bölgenin Peşmergenin kontrolüne geçmesi, bağımsızlık yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Rahman'a göre ise sürecin Kürtlere ağır yükleri ve zorlukları da var.

"Musul'dan kaçan yüzbinlerce kişi Kürt bölgesine sığındı. Anbar vilayetinden de çok sayıda kişi Kürt illerine geldi. Bunların dışında tabi ki Suriye'deki çatışmadan kaçarak Irak Kürdistanı'na yerleşenler ve geçmiş on yıl bounca Kürt bölgesine sığınan diğer Iraklılar da var. Bu mülteci akınının altından kalkmakta zorlanıyoruz."