Özel Haber | Detay Haber | | Künye | XML Sitemap |

Press Medya

Press Medya Haber Portalı

  • Ana aktör Türkiye Ana aktör Türkiye
    Fırat'ın doğusundaki güvenli bölge planında en önemli rolü Türkiye'nin oynadığını belirtti.
Son Dakika

John  Yemma
John Yemma


Irak'ın ardından tarih ne yazacak?
14/12/2011, 16:50


En son ABD birlikleri de ayrılırken Irak'ta sekiz sene süren müdahaleyi ancak kuş bakışı okuyabiliyoruz. Zamanla daha net bir tablo ve daha yumuşak bir hafıza oluşacak. Da Nang, Hue ve Hanoi Hilton [Vietnam savaşının en sıcak geçtiği bölgeler] hâlâ birçok Amerikalı ve Vietnamlı için acı dolu anılar anlamına geliyor.

Bu özellikle Vietnam savaşına katılmış olanlar için geçerli. Fakat zaman geçtikçe bakış açıları değişiyor. Çok şaşırtıcı değişiklikler olabiliyor.

Bugün Vietnam, parlayan kumsallarıyla, lezzetli mutfağıyla ve dost canlısı insanlarıyla tanınan bir turizm bölgesi oldu. Turistler eski Vietkong mağaralarını, bir zamanların savaş alanlarını geziyorlar. Da Nang'ın biraz dışında tatil köylerinde konaklıyorlar. Hanoi'de Hilton yok ama Sheraton'ın web sitesi "yerel geleneksel stili Fransız kolonyal etkisiyle harmanlayıp sıcak ve konforlu bir hava" meydana getirdiklerini gururla duyuruyor.

Zaman işte böyle yapabiliyor. Geçen zaman düşmanlıkları yumuşatıyor, umutsuz çatışmaları tarihin sayfalarına gönderiyor. Yeni nesiller kendi ebeveynlerinin hayatını parçalamış acıların sadece silik bir hatırasıyla hayatlarına başlıyorlar. Manassas, Va., Waterloo, bu ünlü savaş alanları şimdi çok güzel çimenlikler oldular. Pearl Harbor baskınının ABD'yi II. Dünya Savaşı'na sokmasının üstünden geçen 70 yılın ardından Tokyo ve Berlin müttefik ve çok şık kentler oldular. Geçmişin korkunç şiddeti şimdi çok uzakta geliyor.

Amerikalılar ve Iraklılar için son ABD birliklerinin ayrılışı şimdiki zamandan geçmiş zamana doğru yavaş bir şekilde geçişin başlangıcı oluyor.

Tarihin ilk taslağını yazmak gazeteciliğe mahsustur. Sonra yıllar geçtikçe tarihçiler Irak olaylarının sebeplerini, bağlamını, anlamını ve sonuçlarını yazdıkça revizyonlar birbirini takip ediyor olacaklar. Tarihsel analiz sürecinin ne kadar sıkıntılı olduğunu Vietnam örneğinde görebiliyoruz. ABD askerî müdahalesinin bitişinden 38 yıl sonra bile bu olaydan çıkarılacak dersler hâlâ tartışılmakta. İnsanları mecburi askerlikle orduya almak, sivillere kötü davranmak ve bu savaşın içerdiği daha bir sürü olay: Birçok insan bunların kötü fikirler olduğunda artık hemfikir. Fakat hâlâ eğer müdahale edilmeseydi Güneydoğu Asya'nın komünist olup olmayacağı, ya da bu durumda Hong Kong, Singapur ve Güney Kore gibi "kaplan ekonomilerin" ortaya çıkıp çıkmayacağı tartışılmakta.

Tarihte değişen bakış açıları konusunda çok kafa yormuş kişilerden biri de Andrew Bacevich. Kendisi Vietnam'daki ABD ordusunda genç bir subay olarak yer almış ve kendi oğlunu da Irak'taki savaşta kaybetmiş birisi. Şu anda Boston Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler dersleri veren Prof. Bacevich, Vietnam'dan ilk çıkarılan sonuçların daha çok askeri taktikler üzerine yoğunlaştığını hatırlıyor. Bugünden bakınca bu taktiklerin 'buraya nasıl vardığımızla' ilgili büyük sorunların yanında önemsiz kaldığını iddia ediyor. Irak'la ilgili tarihin yanlış okuması olarak gördüğü olgunun tekrarlandığını düşünüyor. İlk konuşulan konular isyancılara karşı kullanılabilecek yöntemler, özel operasyonların rolü ve diğer taktikle ilgili meseleler oldu.

Büyük sorular sorulmuyor diye devam ediyor. İngiltere Parlamentosu, 2003 işgali ve sonrasıyla ilgili geniş kapsamlı bir soruşturmayı, John Chilcot başkanlığında başlattı. Benzer bir soruşturma Washington'da mevcut değil. "Ülke bir bütün olarak ellerini bu tecrübenin lekesinden temizlemeye çalışıyor gibi" diyor Bacevich. Belki de en geçerli gözlem şu: Amerikalılar Ortadoğu, İslam'ın rolü ve askeri gücün sınırları hakkında 2003'te bildiklerine kıyasla çok daha fazla şey öğrendiler.

Bu bir başlangıç. Bağdat, Felluce, Necef ve Samarra çok yakın bir gelecekte Amerikan turistlerin gözde bölgelerinden olmayacaklar. Fakat tarih bir konuda çok net: Zamanla ve bir miktar nazik unutuşla çok şaşırtıcı değişiklikler olabiliyor.

Christian Science Monitor 10 Aralık 2011




Irak'ın ardından tarih ne yazacak? 14-12-2011




En Çok Okunanlar