Yemen’in başlıca politik partileri
- Genel Halk Kongresi: Kuzey merkezli parti ülkede şu an iktidar konumundadır.
- El Islah Partisi İslamcı bir hareket
- Yemen Sosyalist Partisi
- Birleşik Koalisyon Partileri: 6 ayrı muhalefet partisini 2005 yılında bir arada toplayan ülkenin ana muhalefet partisi.
HUSİ HAREKETİ
- Bölgedeki Zeydi’lerin bir kısmını temsil eden ve Zeydi’lerin kimlik mücadelesini verdiğini iddia eden harekettir.
- 11 Ağustos 2009 yılında harekete yönelik büyük bir operasyon başlatıldı.
- Bu çatışma 2004 yılından bu yana meydana gelen 6. çatışmadır.
- 4 Kasım 2009: Suudi Arabistan Husi’lerin ülke sınırlarını ihlal etmesi ve saldırı düzenlemelerini bahane ederek Husilere yönelik havadan ve karadan operasyonlar başlattı.
Husiler Yemen ile savaşlarında Yemen’e açık destek veren Suud’a saldırı düzenlediler. Yemen ve Riyad, Husilerin İran’dan destek aldıklarını iddia ediyor. Bölgede Zeydi anlayışa sahip 400’den fazla kabile mevcut. Ancak Husiler bunların en etkilisi. Birçok Zeydi kabile ise Husileri İran’ın güdümüne girmek ve Zeydi akidesini terk etmekle suçluyor.
HUSİ ÇATIŞMASININ KÖKLERİ
- Husiler Zeydi inanışa mensup bir kabiledir.
- Zeydiler 893-1962 yılına kadar ülkenin kuzeyini yönettiler.
- Grubun liderliğini grubun kurucusu olan Bedruddin El Husi’nin küçük kardeşi Abdulmelik El Husi yapmaktadır.
GÜNEY HAREKETİ
- Güneyli ayrılıkçı örgütlerin çatı hareketidir.
- Liderliğini şu an sürgünde olan Tarık El Fadili ve Ali Salim el Beidh yapıyor.
- Hareketin askeri unsurları hükümete zaman zaman saldırıyor.
- Yemen hükümeti hareketi El Kaide’ye destek vermekle suçluyor.
- Hareket Yemen’in en büyük muhalefet partisi PDRY aracılığı ile siyasi arenada mücadele ediyor.
- 4 Mayıs 1994 yılında ayrılıkçılarla yapılan görüşmeler başarısız olunca iç savaş çıktı ve hükümet’in Güney’in başkentine girmesi sonucu iç savaş son buldu.
- 2007’de ayrılıkçı güçler ayrılık talebini dev mitinglerle tekrarladı.
- Güney hareketi Hükümeti ayrımcılık yapmakla, halkın topraklarını ele geçirmekle ve askeri baskı uygulamakla suçluyor.
- Hükümet 2009 yılında birçok medya kuruluşunu kapatıp hareketin 500 ileri gelen üyesini tutukladı.
- Kuzeylilerin güney bölgelerinde askeri ve siyasi olarak güç artırmaları güneylilerde kuşatılmışlık ve baskı hissi doğuruyor.
2008 yılından bu yana Güney hareketi ile hükümet güçleri arasında silahlı çatışma da dâhil 15 büyük çatışma ve protesto yaşandı.
El Kaide Bağlantısı
- Hareketin lider Tarık el fadli Afgan cihadına katılmış bir isim
- El Kaide’ye Abyan bölgesinde kamplar açması için destek verdiği iddia ediliyor.
- Güney hareketine destek veren birçok kabile’nin El Kaide hareketi ile de güçlü bağları var.
Arap Yarımadası El Kaidesi (AQAP)
El Kaide hareketinin Yemen’deki çalışmaları bilinenin aksine aslında çok eskilere dayanmaktadır. 80’li yıllarda yaşanan Afgan-Rus savaşı bütün dünyada olduğu gibi Yemen ve Suudi Arabistan’da da direnişçi hareketlerin güç kazanmasına sebep olmuş ve birçok İslamcı bu savaşa fiilen iştirak etmişti.
Savaş bitip Sovyetler dağıldıktan sonra silahlı mücadelenin bir dünya devini bile yıkabildiğini gören bu kişiler, bu tecrübelerini kendi ülkelerine taşımaya başladılar. Bu dönemde Yemen halkı Suud’dan sonra bölgeye en çok gönüllü savaşçı gönderen halktı.
Daha sonraki süreçte Bosna, Çeçenistan, Tacikistan, Keşmir, Filipinler ve Somali gibi direniş merkezlerinde mücadeleye katılan binlerce Yemen’li 30 yıla yakın bir süreçte edindikleri engin tecrübeyi ülkelerine uyarladılar.
2000’li yıllara gelindiğinde Yemen El Kaidesi artık ABD uçak gemisi USS Cole’a kompleks bir saldırı düzenleyip ABD’nin açıklamalarına göre 17 askeri öldürmeyi ve bir çoğunu da yaralamayı başaracak bir düzeye gelmişti.
ABD’nin 2003 Afganistan saldırısında da bölgeye en çok yabancı savaşçı gönderen ülke oldu Yemen.
Hali hazırda 600’e yakın doğulu, batılı, Asyalı, Avrupalı direnişçinin esir olarak tutulduğu Guantanamo’da 600 mahkûmdan 90’ı Yemenli.
Usame Bin Ladin’in babasının memleketi olan Yemen aslında El Kaide’nin yayılmasına ve güçlenmesine diğer birçok yerden daha müsait bir ülke. Coğrafi olarak engin dağlara sahip olan ve kabilelerin çok güçlü olduğu ülke bu yönleriyle Afganistan’a çok benziyor.
Bölgeye müdahale etmesi durumunda uzmanlar ABD’nin Irak ve Afganistan’da yaşadığı acı yenilgileri unutturacak tecrübeler yaşayacağını söylüyor.
İKİNCİ BÖLÜM İÇİN TIKLAYINIZ
